پلاسکو را فراموش نکنیم | سالگرد حادثهی ساختمان پلاسکو

صبح روز ۳۰ دیماه ۱۳۹۵ در طبقات بالایی ساختمان پلاسکو با جرقهای نابهنگام، حاصل اتصال در سیمکشی برق در مجاورت یک کپسول نشتکردۀ گاز، آتشسوزی مهیبی آغاز شد. اما واقعاً چه شد که آتشسوزی پلاسکو روی داد؟ به علت جرقۀ نابهنگام و نشت گاز؟ یا به علت اینکه به جز آن کپسول گاز کارگران در زمستان سرد تهران راه دیگری برای گرم کردن محیط کارشان نداشتند؟ یا آنکه کارفرما راه امنی برای گرم کردن آن کارگاه فراهم نکرده بود؟ شاید آتشسوزی اجتنابناپذیر بود اما مالک ساختمان، بنیاد مستضعفان، بایستی از پیش تمهیداتی برای پیشگیری از گسترش سریع آن در نظر میگرفت؟ نبودن این تمهید نتیجۀ غفلت شهرداری در نظارت بر ایمنی ساختمان بود؟ علت ضعف جایگاه حقوقی شورای شهر نبود که راه را بر پیگرد قانونی غفلت احتمالی شهرداری در انجام وظایفش مسدود کرده است؟ یا مقصر مجلس شورای اسلامی است که با گذشت پنج دوره از تشکیل شورای شهر، هنوز قانونگذاری لازم برای اختیار دادن به شوراها در پیگیری وظایف نظارتی صورت نگرفته است؟ این رشته سر دراز دارد.

اینها بخشی از یادداشتی است که مهرماه امسال دربارۀ مسابقۀ معماری «بازتولید پلاسکو» در آسمانه منتشر شد. حال در سالگرد این حادثه، بعضی مسئولان از آغاز احداث بنای جدید ده طبقه همزمان با سالگرد حادثه میگویند؛ سازمان میراث فرهنگی از تعداد زیاد طبقات بنای جدید در مجاورت بافت تاریخی تهران گله دارد؛ و دربارۀ اجرای «برنامۀ عملیاتی ایمنسازی ساختمانهای ناایمن بلندمرتبه شهر تهران» که شورای شهر تهران مهرماه امسال تصویب کرد خبری منتشر نشده است.

پایگاه رویدادهای معماری بهمنزلهی جایگاه تخصصی خود در سال گذشته و هم زمان با وقوع حادثهی پلاسکو از زوایای مختلف به ابعاد این حادثه پرداخته است.
پرونده: [آنچه بر ساختمان پلاسکو و ما گذشت]

نویسنده: سولماز حسینیون | متخصص مدیریت بحران و تابآوری

فاجعۀ پلاسکو تنها بروز قابل پیشبینی یکی از فجایعی بود که هر لحظه زندگی روزمرۀ ما را در بناها و محیطهای ناامن شهر تهران و سایر شهرها تهدید میکند. بحث مدیریت بحران در ساختمانها و شهرها بحث جدیدی نیست و مسلماً با یک نگاه ساده میتوان عمق فجایع محتمل متعددی را که هر لحظه احتمال وقوعشان زیرپوست این شهر و بهتبع شهرهای دیگر کشورمان میرود، مشاهده کرد. اما نتیجه هربار حذف است. هرچه از جنس کارشناسیهای دلسوزانه و هشدارهای تخصصی است باید حذف شود تا باور کنیم «همه چیز امن و امان است». واقعیت این است که بحث ایمنی و آماده بودن برای زمانهای بحرانی تنها تجلی عقل است و درگیری با فجایع قابل پیشگیری یا تخفیف شرط عقل سلیم که نباید آن را با توهم ترس بیمورد، به کناری راند.

متن کامل مقاله